Surgical Oncology

Ο οπισθοπεριτοναϊκός χώρος περιλαμβάνει τις ανατομικές δομές (όργανα) που βρίσκονται πίσω από το περιτόναιο και δεν καλύπτονται εξ΄ολοκλήρου από αυτό. Τέτοια όργανα είναι οι νεφροί, τα επινεφρίδια, οι ουρητήρες, το πάγκρεας, το δωδεκαδάκτυλο (εκτός από την 1η μοίρα του), το ανιόν και κατιόν κόλον, το ορθό και τα μεγάλα αγγεία της περιοχής (κοιλιακή αορτή, κάτω κοίλη φλέβα). Το οπίσθιο περιτόναιο αποτελείται κυρίως από χαλαρό συνδετικό ιστό και λιποκύτταρα, γεγονός που ευνοεί την «σιωπηλή» ανάπτυξη όγκων χωρίς να προκαλούν αξιοσημείωτα συμπτώματα. Οι οπισθοπεριτοναϊκές κακοήθειες αποτελούν σπάνια και επιθετικά νεοπλάσματα αποτελώντας <1% των νεο πλασιών της κοιλιάς.

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα είναι μια φλεγμονώδης κατάσταση της σκωληκοειδούς απόφυσης. Πρόκειται για μια από τις πιο συχνές επείγουσες χειρουργικές καταστάσεις και συνήθως απαιτεί άμεση χειρουργική παρέμβαση.

Σαρκώματα μαλακών μορίων

Τα σαρκώματα είναι σπάνιοι όγκοι μεσεγχυματικής αρχής (προέρχονται από τα αρχέγονα εμβρυικά κύτταρα). Τα σαρκώματα έχουν κακόηθες δυναμικό και σχετίζονται με γενετικές ανωμαλίες, ακτινοβολία και χημικά καρκινογόνα. Οι συνηθέστεροι τύποι είναι:

  1. Λιποσάρκωμα: Προέρχεται από τα αρχέγονα κύτταρα του λιπώδους ιστού. Είναι ο πιο συχνός τύπος οπισθοπεριτοναϊκού σαρκώματος αλλά εντοπίζεται και στα κάτω άκρα. Αναπτύσσεται αργά, αλλά μπορεί να φτάσει σε μεγάλα μεγέθη πριν προκαλέσει συμπτώματα.
  2. Λειομυοσάρκωμα: Αναπτύσσεται από κύτταρα που θα γίνουν λείοι μύες.
  3. Αδιαφοροποίητα Σαρκώματα: Όγκοι χωρίς ξεκάθαρη διαφοροποίηση

Συμπτώματα-Παράγοντες Κινδύνου:

Τα συμπτώματα των οπισθοπεριτοναϊκών σαρκωμάτων συχνά δεν εμφανίζονται στα αρχικά στάδια, επειδή οι όγκοι μπορούν να αναπτυχθούν αργά και να φτάσουν σε μεγάλο μέγεθος πριν γίνουν αντιληπτοί. Οι μεγάλοι όγκοι είναι δυνατόν να προκαλέσουν συμπτώματα από την πίεση γειτονικών δομών. Μερικά από τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  1. Κοιλιακός ή οσφυϊκός πόνος: Έντονος ή ασαφής πόνος στην κοιλιά ή την πλάτη.
  2. Φούσκωμα ή αίσθηση μάζας: Μπορεί να παρατηρηθεί διόγκωση ή αίσθηση πίεσης στην κοιλιά λόγω του μεγάλου όγκου.
  3. Απώλεια βάρους: Ανεξήγητη απώλεια βάρους, συχνά χωρίς αλλαγή στη διατροφή
  4. Δυσπεψία και γαστρεντερικά συμπτώματα: Πίεση στο δωδεκαδάκτυλο ή το στομάχι μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πληρότητας, ναυτία και εμετό,
  5. Οίδημα και νευρολογικά συμπτώματα κάτω άκρων: Πίεση λεμφαγγείων, αγγείων και νεύρων.

Τα ακριβή αίτια των οπισθοπεριτοναϊκών σαρκωμάτων δεν είναι καλά κατανοητά, αλλά υπάρχουν ορισμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισής τους:

  1. Γενετικές διαταραχές:
    – Σύνδρομο Li-Fraumeni
    – Νευροϊνωμάτωση τύπου 1 (NF1)
    – Σύνδρομο Gardner
    -Σύνδρομο κληρονομικού ρετινοβλαστώματος
  2. Έκθεση σε ακτινοβολία: Προηγούμενη έκθεση σε ακτινοθεραπεία για άλλες κακοήθειες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης σαρκωμάτων.
  3. Χημική έκθεση: Έκθεση σε χημικές ουσίες όπως η βινυλοχλωρίδη και το αρσενικό έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σαρκωμάτων.
  4. Τραύμα ή χρόνια φλεγμονή: Αν και η σύνδεση δεν είναι πλήρως αποδεδειγμένη, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι χρόνια φλεγμονή ή τραυματισμοί σε μαλακούς ιστούς μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο σαρκώματος.
  5. Οικογενειακό ιστορικό: Αν και τα περισσότερα σαρκώματα δεν είναι κληρονομικά, οι οικογενειακές γενετικές μεταλλάξεις μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο.
Διάγνωση:

Η διαγνωστική διαδικασία περιλαμβάνει αρκετά βήματα για να επιβεβαιωθεί η παρουσία του όγκου και να καθοριστεί ο τύπος και η έκτασή του. Για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση, απαιτουνται:

  1. Υπερηχογράφημα: Χρησιμοποιείται για την πρώτη εκτίμηση μιας μάζας στην κοιλιακή χώρα, αλλά δεν έχει διαγνωστική αξία.
  2. Αξονική τομογραφία (CT): Προσφέρει λεπτομερείς εικόνες επιτρέποντας τον προσδιορισμό του μεγέθους, της θέσης και της επέκτασης του όγκου σε γειτονικές δομές. 
  3. Μαγνητική τομογραφία (MRI): Παρέχει ακριβέστερες πληροφορίες για τον τύπο του όγκου και τη σχέση του με τα γειτονικά όργανα και αγγεία.
Πρόγνωση

Η πρόγνωση για τους ασθενείς με σάρκωμα μαλακών μορίων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων:

  1. Της ηλικία του ασθενούς.
  2. Το μέγεθος,
  3. Τον ιστολογικό βαθμός,
  4. Την μιτωτική δραστηριότητα,
  5. καθώς και το στάδιο του όγκου.

Παράγοντες που σχετίζονται με φτωχότερη πρόγνωση περιλαμβάνουν τα εξής:

  1. 1. Ηλικία άνω των 60 ετών.
  2. Όγκοι μεγαλύτερα από 5 cm στην μεγαλύτερη διάσταση.
  3. Τα high grade σαρκώματα με υψηλή μιτωτική δραστηριότητα

Θεραπευτική αντιμετώπιση οπισθοπεριτοναϊκά σαρκώματα:

Η κύρια θεραπεία για το πρωτοπαθές σάρκωμα του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου είναι η ευρεία Χειρουργική Εκτομή επί υγιών ορίων (R0).

  • Για την επίτευξη της πλήρους αφαίρεσης της νόσου συχνά απαιτούνται πολυοργανικές εκτομές, ταυτόχρονη δηλαδή συν-αφαίρεση πολλών οργάνων (νεφροί, λεπτό και παχύ έντερο, αγγειακές εκτομές)
  • Εάν δεν είναι εφικτό ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε επανεκτομή της μάζας
  • Η ριζική εξαίρεση του όγκου με αρνητικά όρια εκτομής (R0) αποτελεί τον καλύτερο προγνωστικό παράγοντα για την επιβίωση

Ακτινοθεραπεία

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί πριν ή μετά τη χειρουργική επέμβαση ή σε περιπτώσεις όπου η R0 χειρουργική εκτομή δεν είναι εφικτή.

  • Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία: Μπορεί να χορηγηθεί για να μειωθεί το μέγεθος του όγκου και να διευκολυνθεί η χειρουργική αφαίρεση.
  • Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία: Χρησιμοποιείται για να ρικνώσει νεοπλασματικό ιστό που μπορεί να έχουν παραμείνει μετά τη χειρουργική επέμβαση, μειώνοντας τον κίνδυνο υποτροπής ή διευκολύνωντας την επανεπέμβαση .
  • Ακτινοθεραπεία σε ασθενείς που δεν μπορούν να υποβληθούν σε χειρουργείο: Όταν οι συνοσυρότητες του ασθενή δεν επιτρέπουν να γίνει το χειρουργείο, η ακτινοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παρηγορητικό μέσο φροντίδας
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση των συμπτωμάτων και την παράταση της επιβίωσης.