1. Πρωτοπαθής Καρκίνος του Ήπατος:
- Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC): Είναι ο πιο κοινός τύπος πρωτογενούς καρκίνου του ήπατος, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 75-85% των περιπτώσεων. Αναπτύσσεται στα ηπατοκύτταρα, τα κύρια κύτταρα του ήπατος.
- Ενδοηπατικό Χολαγγειοκαρκίνωμα: Ένας καρκίνος που ξεκινά χοληφόρους πόρους του ήπατος.
- Ηπατοβλαστώμα: Σπάνιος τύπος καρκίνου του ήπατος που συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά κάτω των 3 ετών.
- Αγγειοσάρκωμα και ηπατικό αιμαγγειοενδοθηλίωμα: Εξαιρετικά σπάνιοι καρκίνοι που ξεκινούν από τα αιμοφόρα αγγεία του ήπατος.
2. Δευτεροπαθής Καρκίνος του Ήπατος (Μεταστατικός):
Εδώ ο καρκίνος ξεκινά σε άλλο όργανο (από το παχύ έντερο συνήθως) και στη συνέχεια εξαπλώνεται στο ήπαρ. Ο μεταστατικός καρκίνος στο ήπαρ είναι πιο κοινός από τον πρωτοπαθή καρκίνο του ήπατος.
Συμπτώματα-Προδιαθεσικοί παράγοντες:
Τα συμπτώματα του καρκίνου του ήπατος μπορεί να εμφανιστούν αργά και συχνά σε προχωρημένο στάδιο. Ο ασθενής συνήθως νοιώθει καταβολή, κακουχία, αδυναμία ενώ έχει και περιορισμένη διάθεση για φαγητό. Σε πολλές περιπτώσεις καταγράφεται και υψηλός πυρετός, τάσεις για έμετο και ναυτία. Στη συνέχεια τα συμπτώματα του καρκίνου του ήπατος εντείνονται και μπορεί να εκδηλωθεί:
- Απώλεια βάρους: Ανεξήγητη απώλεια βάρους χωρίς αλλαγή στη διατροφή.
- Ανορεξία: Έλλειψη όρεξης και αίσθημα κορεσμού μετά την κατανάλωση μικρών ποσοτήτων φαγητού.
- Ίκτερος: Κίτρινη χροιά του δέρματος και των ματιών, που προκαλείται από αυξημένα επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα.
- Κοιλιακός πόνος: Ειδικά στην άνω δεξιά πλευρά της κοιλιάς.
- Αίσθημα βάρους ή φούσκωμα: Μπορεί να συνοδεύεται από ηπατομεγαλία (διόγκωση του ήπατος).
- Σκούρα ούρα και ανοιχτόχρωμα κόπρανα: Σημάδια απόφραξης των χοληφόρων πόρων.
- Κούραση: Συνεχής αίσθηση κόπωσης.
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ήπατος:
- Χρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β ή C: Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης HCC.
- Κίρρωση: διαταραχή της «αρχιτεκτονικής» του ήπατος μπορεί να προκληθεί από αλκοολισμό, χρόνια ηπατίτιδα, ή άλλες αιτίες και είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου.
- Αλκοολισμός: Η μακροχρόνια κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και στη συνέχεια σε καρκίνο του ήπατος.
- Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD): Συνδέεται με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2.
- Έκθεση σε αφλατοξίνες: Τοξίνες που παράγονται από μύκητες και βρίσκονται σε ανεπαρκώς αποθηκευμένες τροφές όπως τα δημητριακά και τα φιστίκια.
- Κληρονομικές παθήσεις: Όπως η αιμοχρωμάτωση και η νόσος Wilson.
Διάγνωση
Η φυσική εξέταση ή απεικόνιση μπορεί να είναι υποδηλωτικές για καρκίνο του ήπατος. Για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση, απαιτουνται:
- Απεικονιστικές εξετάσεις: Όπως υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία 4 φάσεων (CT), μαγνητική τομογραφία (MRI) και αγγειογραφία για την ανίχνευση και απεικόνιση όγκων στο ήπαρ.
- Αιματολογικές εξετάσεις: Για την ανίχνευση δεικτών όπως η α-φετοπρωτεΐνη (AFP), που μπορεί να είναι αυξημένη σε ασθενείς με καρκίνο του ήπατος. Δεν έχουν διαγνωστική αξία αλλά χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση της πορείας της νόσου
- Βιοψία ήπατος: Λήψη δείγματος ιστού από το ήπαρ για μικροσκοπική εξέταση και επιβεβαίωση της διάγνωσης. Σπάνια εφαρμόζεται
Θεραπευτική αντιμετώπιση στον καρκίνο του ήπατος:
Η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του ήπατος εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το στάδιο της νόσου, η γενική υγεία του ασθενούς και η ύπαρξη ή μη κίρρωσης ή άλλων παθήσεων του ήπατος. Οι κύριες θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν τη χειρουργική επέμβαση, τη μεταμόσχευση ήπατος, τη χημειοθεραπεία, τη στοχευμένη θεραπεία, την ακτινοθεραπεία, και άλλες τοπικές θεραπείες.
1. Ηπατεκτομή
Η χειρουργική αφαίρεση (ηπατεκτομή) αποτελεί την κύρια θεραπεία για ασθενείς με πρώιμο στάδιο καρκίνου του ήπατος και χωρίς σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία.
Οι ασθενείς αξιολογούνται από εξειδικευμένη ομάδα πολλαπλών ιατρικών ειδικοτήτων για να ελεγχθεί η εντόπιση και η εξαιρεσιμότητα της νόσου, η λειτουργικότητα του εναπομείναντος ήπατος (FLR, future liver remnant) και εάν ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί στο συγκεκριμένο χειρουργείο.
Κλασσική ανοιχτή ηπατεκτομή:
– Διενέργεια της επέμβασης μέσω τομής στην άνω κοιλία
– Παραμονή στο νοσοκομεία 5-10 ημέρες μετεγχειρητικά
- Λαπαροσκοπική Ηπατεκτομή
– Εισαγωγή μιας κάμερας και ειδικών εργαλείων στην κοιλιά μέσω τομών 5-10mm
– Μικρότερο τραύμα, μικρότερος μετεγχειρητικός πόνος και μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο
– Λιγότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές (διαπύηση τραύματος, ατελεκτασίες κλπ.) - Ρομποτική Ηπατεκτομή
– Αποτελεί την επιτομή της σύγχρονης Χειρουργικής Ήπατος και Χοληφόρων
– Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής σε συνδυασμό με την εξειδίκευση της ομάδας μας προσφέρουν το βέλτιστο αποτέλεσμα
– Πολύ υψηλή ευκρίνεια και τρισδιάστατη εικόνα (3D) – Πλήρες εύρος κίνησης των χειρουργικών εργαλείων που δεν είναι εφικτό λαπαροσκοπικά
2. Τεχνικές καταστροφής του όγκου (Ablation)
Αυτές οι τεχνικές χρησιμοποιούνται για την τοπική καταστροφή του όγκου. Συνεπικουρούν της χειρουργικής εκτομής ειδικά σε όγκους που είναι ανεγχείρητοί ή δύσκολα διαχειρισημοι με σκοπό να γίνει εφικτή η αφαίρεση τους (downstaging) είτε παρηγορητικά σε ασθενείς που δεν δύναται να χειρουργηθούν
- RFA (Radiofrequency Ablation):
o Χρήση ραδιοκυμάτων που παράγουν θερμική ενέργεια και καταστρέφουν τον όγκο.
o Η ενέργεια εκπέμπεται από μια ακίδα που τοποθετείται στον όγκο ειτέ διαδερμικά υπό καθοδήγηση από αξονικό τομογράφο είτε διεγχειρητικά (ανοιχτά ή λαπαροσκοπικά) - IRE (Μη αναστρέψιμη ηλεκτροπόρωση)
o Ηλεκτρική θερμική ενέργεια (1000-3000 volts) δημιουργεί εκατομμύρια πόρους στην κυτταρική μεμβράνη των καρκινικών κυττάρων
o Επάγει τον μηχανισμό της απόπτωσης
o Κάνει τον όγκο πιο χημειοευαίσθητο
3. Χημειοεμβολισμός (TACE)
Ο χημειοεμβολισμός είναι μια τοπική θεραπεία που συνδυάζει τη χημειοθεραπεία με την εμβολιστική θεραπεία.
- TACE (Transarterial Chemoembolization): Χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων απευθείας στον όγκο μέσω της αρτηρίας που τον τροφοδοτεί, ακολουθούμενη από απόφραξη της αρτηρίας για να περιοριστεί η αιμάτωση του όγκου.
4. Στοχευμένη Θεραπεία
Η στοχευμένη θεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα που στοχεύουν συγκεκριμένα μοριακά μονοπάτια που βοηθούν στην ανάπτυξη του καρκίνου. Τα κύρια φάρμακα περιλαμβάνουν:
- Σοραφενίμπη (Sorafenib): Ένα από τα πρώτα στοχευμένα φάρμακα που εγκρίθηκε για το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο αναστέλλει την αγγειογένεση και την κυτταρική ανάπτυξη.
- Λεναβατινίμπη (Lenvatinib): Εναλλακτική επιλογή για το πρώτο στάδιο της θεραπείας.
5. Ανοσοθεραπεία
Η ανοσοθεραπεία ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στον καρκίνο σε προχωρημένα στάδια της νόσου.
- Πεμπρολιζουμάμπη (Pembrolizumab) και Νιβολουμάμπη (Nivolumab): Είναι ανοσοθεραπευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις προχωρημένου καρκίνου του ήπατος.
6. Ακτινοθεραπεία
Η ακτινοθεραπεία δεν χρησιμοποιείται συχνά, αλλά μπορεί να είναι χρήσιμη για την ανακούφιση των συμπτωμάτων ή τη μείωση του μεγέθους του όγκου σε τελικά στάδια της νόσου.