Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικές αγγειακές δομές που περιέχουν τα αγγεία του ανώτερου και κατώτερου αιμορροϊδικού πλέγματος και βρίσκονται στο κατώτερο τμήμα του ορθού και στον πρωκτό. Η αιμορροϊδοπάθεια είναι μια παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και διόγκωση των αιμορροΐδων. Οι αιμορροΐδες φυσιολογικά βοηθούν στον έλεγχο των κενώσεων, αλλά όταν διογκώνονται ή φλεγμαίνουν, προκαλούν συμπτώματα όπως πόνο, αιμορραγία και φαγούρα. Υπάρχουν δύο τύποι αιμορροΐδων, οι οποίοι διακρίνονται ανάλογα με τη θέση τους:
Τύποι Αιμορροΐδων
- Εσωτερικές αιμορροΐδες (πάνω από την οδοντωτή γραμμή)
– Βρίσκονται μέσα στον πρωκτό, στο κάτω μέρος του ορθού.
– Συνήθως δεν προκαλούν πόνο, αλλά μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία κατά την κένωση.
– Σε προχωρημένα στάδια μπορεί να προβάλλουν έξω από τον πρωκτό (πρόπτωση), προκαλώντας πόνο και δυσφορία - Εξωτερικές αιμορροΐδες (κάτω από την οδοντωτή γραμμή)
– Βρίσκονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό.
– Συχνά προκαλούν πόνο, φαγούρα και αιμορραγία.
– Μπορεί να σχηματιστεί θρόμβος (θρομβωμένες αιμορροΐδες), που οδηγεί σε έντονο πόνο και πρήξιμο.
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως:
- Απόφραξη: Συνήθως οφείλεται σε απόφραξη του αυλού της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οποία μπορεί να προκληθεί από κόπρανα, όγκους ή φλεγμονώδεις ιστούς.
- Λοίμωξη: Μικρόβια μπορεί να εισέλθουν στην σκωληκοειδή απόφυση και να προκαλέσουν φλεγμονή.
- Φλεγμονώδεις παθήσεις: Πάθηση όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να συνεισφέρουν στην εμφάνιση σκωληκοειδίτιδας.
Παράγοντες Κινδύνου:
Η ανάπτυξη αιμορροΐδων σχετίζεται με διάφορους παράγοντες. Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:
- Δυσκοιλιότητα και έντονη καταπόνηση κατά την κένωση: Η έντονη προσπάθεια για κένωση αυξάνει την πίεση στις φλέβες του πρωκτού, προκαλώντας διόγκωση των αιμορροΐδων.
- Χρόνια διάρροια: Η συχνή και επαναλαμβανόμενη διάρροια μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό και διόγκωση των αιμορροΐδων.
- Παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα: Η παραμονή για μεγάλα διαστήματα σε καθιστή θέση στην τουαλέτα ασκεί πίεση στις φλέβες της περιοχής.
- Εγκυμοσύνη: Κατά την εγκυμοσύνη, η αυξημένη πίεση στην κοιλιά από το έμβρυο και οι ορμονικές αλλαγές αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης αιμορροΐδων.
- Παχυσαρκία – Καθιστική ζωή
- Χρόνια άρση βαρέων αντικειμένων: Η έντονη προσπάθεια κατά την άρση βαρών αυξάνει την πίεση στο κοιλιακό τοίχωμα και τις φλέβες της περιοχής του πρωκτού.
- Γενετική προδιάθεση
- Ηλικία: Με την πάροδο της ηλικίας, οι ιστοί που υποστηρίζουν τις φλέβες του πρωκτού και του ορθού μπορεί να εξασθενήσουν και να προκαλέσουν διόγκωση των αιμορροΐδων.
- Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών: Μια διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα και, κατά συνέπεια, σε αυξημένη καταπόνηση κατά την κένωση.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα των αιμορροΐδων. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Αιμορραγία κατά την κένωση:
– Συνήθως ανώδυνη, με μικρή ποσότητα φωτεινού κόκκινου αίματος στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη.
– Συχνότερα εμφανίζεται στις εσωτερικές αιμορροΐδες. - Πόνος ή δυσφορία:
– Ειδικά σε περιπτώσεις εξωτερικών αιμορροΐδων ή όταν δημιουργείται θρόμβος (θρόμβωση).
– Μπορεί να είναι έντονος κατά την κένωση. - Κνησμός και ερεθισμός:
– Ειδικά στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό, όπου βρίσκονται οι εξωτερικές αιμορροΐδες. - Πρήξιμο γύρω από τον πρωκτό:
– Οι εξωτερικές αιμορροΐδες συχνά δημιουργούν μια διόγκωση ή εξόγκωμα, το οποίο μπορεί να είναι επώδυνο. - Πρόπτωση:
– Οι εσωτερικές αιμορροΐδες μπορεί να προπίπτουν, δηλαδή να βγαίνουν έξω από τον πρωκτό κατά την κένωση ή όταν ασκείται πίεση.
– Σε προχωρημένα στάδια, μπορεί να χρειάζεται χειροκίνητη επαναφορά ή να μην ανατάσσονται. - Έκκριση βλέννης:
– Μερικές φορές παρατηρείται μικρή ποσότητα υδαρούς βλέννής μετά την κένωση ή ενδέχεται να εντοπίζεται στο εσώρουχο.
Πως ταξινομούνται οι αιμορροΐδες?
Κάποιες φορές οι εσωτερικές αιμορροΐδες που αναφέρθηκαν παραπάνω διογκώνονται και μπορεί να προσπέσουν δια του πρωκτού (Προσπίπτουσες). Οι προσπίπτουσες αιμορροΐδες κατηγοριοποιούνται περαιτέρω σε βαθμούς.
Πρώτου βαθμού: χωρίς εμφανή πρόπτωση
Δεύτερου βαθμού: Προσπίπτουν έξω από τον πρωκτικό δακτύλιο συνήθως κατά την κένωση αλλά ανατάσσονται (επιστρέφουν στην θέση τους εσωτερικά) από μόνες τους.
Τρίτου βαθμού: Προσπίπτουν έξω από τον πρωκτό αλλά δεν ανατάσσονται μόνες τους και απαιτείται ανάταξη από τον ίδιο τον ασθενή.
Τετάρτου βαθμού: Προσπίπτουν δια του πρωκτού αλλά δεν ανατάσσονται
Θεραπευτική αντιμετώπιση αιμορροϊδοπάθειας:
Η αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και μπορεί να είναι συντηρητική ή επεμβατική. Η οριστική θεραπεία είναι αμιγώς Χειρουργική.
1. Συντηρητική Θεραπεία
Αφορά την αιμορροϊδοπάθεια πρώτου βαθμού
- Αλλαγές στη διατροφή: Πρόσληψη φυτικών ινών και αυξημένη κατανάλωση νερού για την αποφυγή δυσκοιλιότητας.
- Αποφυγή διαρκούς και επίπονης κένωσης
- Τοπικές αλοιφές και υπόθετα: Χρήση προϊόντων που μειώνουν τον πόνο, τη φλεγμονή και τον κνησμό (π.χ., κορτικοστεροειδή, αναισθητικά).
- Ζεστά εδρόλουτρα: Ανακούφιση από τα συμπτώματα με ζεστό νερό για 15-20 λεπτά αρκετές φορές την ημέρα.
Αν και η συντηρητική αγωγή μπορεί να βελτιώσει προσωρινά την κατάσταση του ασθενούς δεν προσφέρει οριστική λύση στο πρόβλημα της αιμορροϊδοπάθειας. Τα επώδυνα συμπτώματα επανέρχονται μετά από κάποια χρονική περίοδο καθιστώντας αναγκαία μία οριστική λύση στο πρόβλημα.
2. Επεμβατική Θεραπεία
Η χειρουργική αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας αποτελεί μια πρόκληση λόγω της εγγύτητας με ευαίσθητες ανατομικές δομές (σφιγκτήρες). Η ανάπτυξη όμως λιγότερο επεμβατικών τεχνικών έχει εισάγει πιο ανώδυνες θεραπευτικές επιλογές με λιγότερο πόνο και χωρίς νοσηλεία μετεγχειρητικά
- Σκληροθεραπεία: Έγχυση χημικών ουσιών για τη συρρίκνωση των αιμορροΐδων.
- Δακτύλιοι ελαστικής περίσφιξης (Rubber Band Ligation): Τοποθέτηση ελαστικών δακτυλίων στη βάση των αιμορροΐδων για να αποπέσουν σε δεύτερο χρόνο.
- Απολίνωση των αιμορροΐδων με Laser
– Φωτοπηξία τελικών κλάδων της άνω αιμορροϊδικής αρτηρίας αφού εντοπιστούν με doppler με αποτέλεσμα την απολίνωση τους
– Αλλαγή της αρτηριοφλεβικής ροής στην περιοχή με αποτέλεσμα την ρίκνωση και απόπτωση των αιμορροϊδικών όζων, ανακουφίζοντας από τα συμπτώματα εντός 4 εβδομάδων
– Ενδείκνυται για αιμορροϊδοπάθεια 2ου βαθμού - Αιμορροϊδοπλαστική με Laser
– Μέσω μιας μικρής οπής μερικών χιλιοστών στο πρωκτόδερμα εισάγεται μια πολύ λεπτή οπτική ίνα που προωθείται υποβλεννογονίως στην βάση του αιμορροϊδικού όζου
– Μέσω ελεγχόμενης εκπομπής ενέργειας προκαλείται ρίκνωση της αιμορροΐδας διαφυλάσσοντας ανέπαφο το βλεννογόνο και τον σφιγκτήρα
– Σε νόσο 2ου-4ου βαθμού - Χειρουργική αφαίρεση (Αιμορροϊδεκτομή): Η αφαίρεση των αιμορροΐδων, ειδικά σε περιπτώσεις μεγάλων ή προχωρημένων αιμορροΐδων.
Πρόληψη
- Κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες.
- Επαρκής πρόσληψη υγρών.
- Άσκηση για την πρόληψη της δυσκοιλιότητας.
- Αποφυγή παρατεταμένης παραμονής στην τουαλέτα ή καταπόνησης κατά την κένωση.